Chứng cứ yếu, không nên cố xử!

Đăng lúc: Thứ tư - 31/07/2013 16:42 - Người đăng bài viết: danhbaluatsu
Chứng cứ yếu, không nên cố xử!

Chứng cứ yếu, không nên cố xử!

Nhiều chuyên gia đánh giá cao việc tòa mạnh dạn tuyên bị cáo vô tội khi vụ việc có dấu hiệu phạm tội nhưng không đủ chứng cứ vững chắc. Đây là một xu hướng tiến bộ cần nhân rộng trong khi chờ luật pháp ghi nhận nguyên tắc suy đoán vô tội...
Mới đây, vụ bà Nguyễn Thị Kim Cúc (nguyên cán bộ Sở Tư pháp tỉnh Đồng Tháp) thoát tội nhận hối lộ sau năm phiên xử do chứng cứ buộc tội yếu đã gây xôn xao dư luận địa phương.

Chứng cứ kết tội không vững

Sáng 6-5-2009, Nguyễn Văn Chính (nhân viên lái xe Sở Tư pháp tỉnh Đồng Tháp) bị công an bắt quả tang đang nhận 1.000 USD của một gia đình để lo cho một hồ sơ đăng ký kết hôn với người nước ngoài. Tại cơ quan điều tra, Chính khai mình chỉ là người môi giới, nhận tiền cho bà Cúc vì bà Cúc là người trực tiếp phỏng vấn các đương sự. Chính khai cả hai đã thực hiện trót lọt hai vụ, Chính nhận 20 triệu đồng đưa cho bà Cúc, sau đó bà Cúc đưa lại cho Chính 4 triệu đồng...

Tháng 3-2010, xử sơ thẩm, TAND TP Cao Lãnh đã phạt bà Cúc chín năm tù về tội nhận hối lộ, Chính năm năm tù về tội môi giới hối lộ. Bà Cúc kháng cáo kêu oan, còn Chính kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Bốn tháng sau, TAND tỉnh Đồng Tháp xử phúc thẩm đã bác lời kêu oan của bà Cúc. Tuy nhiên, tòa xem xét hai bị cáo có nhân thân tốt nên giảm nhẹ hình phạt cho bà Cúc còn năm năm tù, Chính còn hai năm tù.

Tháng 9-2011, TAND Tối cao đã ra quyết định giám đốc thẩm, hủy cả hai bản án sơ, phúc thẩm để điều tra, xét xử lại vì chứng cứ kết tội chưa vững chắc và có những sai sót về tố tụng. Tháng 11-2012, xử sơ thẩm lần hai, TAND TP Cao Lãnh tiếp tục phạt bà Cúc tám năm tù, Chính ba năm tù.
 

Đến phiên phúc thẩm lần hai ngày 1-7 vừa qua, TAND tỉnh Đồng Tháp đã tuyên bà Cúc không phạm tội, còn Chính vẫn y án ba năm tù.

Theo tòa, ngoài lời khai của Chính thì không có chứng cứ khác chứng minh bà Cúc nhận hối lộ. Dù Chính khai có gọi điện thoại cho bà Cúc nói về hồ sơ kết hôn, giá cả, ngày giờ phỏng vấn nhưng nội dung những cuộc gọi này không xác định được, trong khi bà Cúc phủ nhận. Mặt khác, có nhân chứng khai biết chuyện Chính nhận, đưa tiền cho bà Cúc nhưng cũng chỉ nghe Chính kể lại. Tình tiết này thiếu khách quan nên không thể công nhận là chứng cứ buộc tội bà Cúc như lý lẽ của cấp sơ thẩm. Đồng thời, việc cấp sơ thẩm nhận định bà Cúc có thể sắp xếp hồ sơ phỏng vấn là chưa đủ cơ sở. Đây là suy đoán chung chung, không khẳng định được một trường hợp cụ thể nào.

Như vậy, việc án sơ thẩm chỉ dựa vào lời khai của Chính để kết tội bà Cúc là không đúng Điều 72 BLTTHS (lời nhận tội của bị can, bị cáo chỉ có thể được coi là chứng cứ nếu phù hợp với các chứng cứ khác của vụ án. Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất để kết tội).

Tòa phải mạnh dạn tuyên bị cáo vô tội

Nhìn nhận ở góc độ tố tụng, nhiều chuyên gia đánh giá cao việc TAND tỉnh Đồng Tháp tuyên bị cáo không phạm tội. Bởi lẽ thực tế, trong rất nhiều vụ án mà chứng cứ buộc tội không vững chắc tương tự, thay vì mạnh dạn tuyên bị cáo vô tội, nhiều hội đồng xét xử hoặc là trả hồ sơ điều tra bổ sung hoặc là vẫn cố kết tội, tuyên án.

Chẳng hạn vụ bị cáo LQĐ bị TAND một quận tại TP.HCM phạt hai năm tù về tội trộm cắp tài sản. Theo hồ sơ buộc tội, tối 24-12-2011, đi ngang thấy bà T. ngủ quên trên ghế trước cửa nhà, Đ. lẻn vào tìm tài sản trộm cắp. Hai người hàng xóm gần đó phát hiện bèn đánh thức, ra hiệu cho bà T. biết. Bà T. vào nhà thì thấy Đ. đang dẫn chiếc xe máy từ bếp ra gần đến cửa. Bà T. tri hô, Đ. bỏ xe chạy mất. Bà Đ. đánh thức con gái, cháu nội dậy kể lại chuyện đã xảy ra. Một lúc sau, thấy Đ. đi ngang, con gái bà T. đã tri hô và được bảo vệ dân phố hỗ trợ bắt Đ. giao công an.

Từ giai đoạn điều tra, Đ. đã không nhận tội. Ra tòa, Đ. khẳng định hồ sơ thể hiện Đ. bị bắt vì phạm tội quả tang là không đúng. Đ. bảo mình vừa đi ngang nhà bà T. thì bị bắt chứ không phải quay lại lần thứ hai như hồ sơ thể hiện. “Không có kẻ trộm nào đã bị phát hiện rồi còn ngang nhiên quay lại để bị bắt, nhất là ở đó gần trạm gác của công an, dân phòng. VKS buộc tội như thế, bị cáo không phục” - Đ. nói.

Nhìn lại hồ sơ buộc tội, cơ quan điều tra chủ yếu dựa vào lời khai của hai hàng xóm của bà T. cùng lời khai của phía nạn nhân. Hai hàng xóm khai có thấy Đ. vào nhà nên cảnh báo bà T. dù không biết Đ. có lấy gì hay không. Cháu bà T. thì khai khi được bà T. thông báo đã chạy từ trên lầu xuống, nhìn thấy xe máy bị dịch chuyển một đoạn.

Vụ việc còn những điểm chưa rõ: Hàng xóm của bà T. khai lần thứ nhất kẻ trộm vào nhà bà T. có đội mũ bảo hiểm màu vàng. Nhưng ở lần thứ hai bắt Đ. thì không thấy chiếc mũ bảo hiểm đó. Mặt khác, việc chiếc xe máy có xê dịch vị trí hay không chỉ có cháu bà T. khai. Ngoài ra, trường hợp bắt Đ. không phải là bắt người phạm tội quả tang mà chỉ là “bắt nguội”...

Nên nhân rộng

Theo TS Nguyễn Duy Hưng (Trưởng khoa Luật Trường ĐH Thủ Dầu Một, Bình Dương), BLTTHS hiện hành quy định không ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Đồng thời, BLTTHS cũng cụ thể hóa trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tố tụng. Bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh mình vô tội. Vì vậy, một khi cơ quan tố tụng không đủ chứng cứ rõ ràng, vững chắc để kết tội thì nên suy đoán theo hướng có lợi cho bị can, bị cáo. Việc các tòa mạnh dạn tuyên bị cáo vô tội trong các trường hợp này là điều tiến bộ, cần phải nhân rộng.

Thẩm phán Phạm Công Hùng (Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM) cũng cho biết: “Một khi không chứng minh được bị can, bị cáo phạm tội thì không thể kéo dài vụ án mãi bằng cách trả hồ sơ để điều tra bổ sung mà phải chấp nhận là không thể buộc tội được họ”.

Thà bỏ lọt còn hơn làm oan

Việc buộc tội một người chỉ thuyết phục nếu việc điều tra, truy tố được tiến hành toàn diện, đầy đủ, chứng cứ rõ ràng, việc thu thập chứng cứ phải đúng pháp luật. Hiện chúng ta ngày càng nghiêng dần về xu hướng đề cao tinh thần nhân đạo “thà bỏ lọt tội phạm còn hơn làm oan người vô tội”. Vì vậy, tôi cho rằng khi việc điều tra chưa làm rõ được các vấn đề của vụ án thì nên cẩn trọng khi kết tội.

Luật sư TRẦN HẢI ĐỨCĐoàn Luật sư TP.HCM

Người xét xử phải có bản lĩnh

Có những vụ án đã trả hồ sơ nhiều lần nhưng việc củng cố chứng cứ vẫn gặp khó khăn, thậm chí không khắc phục được. Lúc đó, phán quyết sẽ phụ thuộc vào cách đánh giá và bản lĩnh của hội đồng xét xử.

Về nguyên tắc tiến bộ, cho dù nghi can có dấu hiệu phạm tội nhưng không đủ chứng cứ buộc tội thì tòa phải tuyên vô tội. Nhưng thực tế đúng là việc tòa mạnh dạn tuyên vô tội rất hiếm hoi. Thay vào đó, tòa thường trả hồ sơ để điều tra bổ sung, hết số lần trả hồ sơ thì đưa ra xử, kết án bị cáo nhưng có “gia giảm” mức án. Nguyên nhân có một phần do thẩm phán quá thận trọng, sợ tuyên không có tội sẽ có cơ quan tố tụng phải bồi thường.

Một kiểm sát viên cao cấp Viện Phúc thẩm III VKSND Tối cao

HOÀNG YẾN


Nguồn tin: Pháp luật TpHCM
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Khung quản trị luật sư
-----------------------------------------------------------
HƯỚNG DẪN UP HÌNH ẢNH/LOGO LÊN WEBSITE
-----------------------------------------------------------
Sở Tư pháp TpHCM
Đoàn luật luật sư Tp. Hà Nội
Đoàn luật sư TpHCM
Liên đoàn luật sư Việt Nam

BANNER TỔ CHỨC LUẬT SƯ

NGOẠI TỆ

Tháng Năm 26, 2020, 7:52 pm
Code Buy Transfer Sell
AUD 14.00 15.00 15.00
CAD 16.00 16.00 16.00
CHF 23.00 23.00 24.00
CNY 3.00 3.00 3.00
DKK - 3.00 3.00
EUR 24.00 25.00 26.00
GBP 27.00 28.00 28.00
HKD 2.00 2.00 3.00
INR - 307.23 319.28
JPY 209.00 211.11 219.65
KRW 16.30 18.11 19.85
KWD - 75.00 78.00
MYR - 5.00 5.00
NOK - 2.00 2.00
RUB - 325.45 362.64
SAR - 6.00 6.00
SEK - 2.00 2.00
SGD 15.00 16.00 16.00
THB 645.62 717.35 744.29
USD 23.00 23.00 23.00
luat suluật sưluat su gioiluật sư giỏivan phong luat suvăn phòng luật sưcong ty luatcông ty luậtluat su bao chualuật sư bào chữaluat su hinh suluật sư hình sựluat su ly honluật sư ly hônluật sư thừa kếluat su thua keluat su dat dailuật sư đất đailuat su nha datluật sư nhà đấtluật sư doanh nghiệpluat su doanh nghiepluat su kinh teluật sư kinh tếluật sư giỏi quận 1, luật sư giỏi quận 2, luật sư giỏi quận 3luật sư giỏi quận 4luật sư giỏi quận 5luật sư giỏi quận 6luật sư giỏi quận 7luật sư giỏi quận 8luật sư giỏi quận 9luật sư giỏi quận 10luật sư giỏi quận 11luật sư giỏi quận 12luật sư giỏi quận tân bìnhluật sư giỏi quận tân phúluật sư giỏi quận bình tânluật sư giỏi quận bình thạnhluật sư giỏi quận gò vấpluật sư giỏi huyện bình chánhluật sư giỏi huyện hóc mônluật sư giỏi huyện nhà bèluật sư giỏi huyện củ chi
   
LUẬT SƯ GIỎI Ở Tp.HCM | LUẬT SƯ GIỎI Ở HÀ NỘI | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐÀ NẴNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở CẦN THƠ | LUẬT SƯ GIỎI Ở AN GIANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở BÀ RỊA - VŨNG TÀU | LUẬT SƯ GIỎI Ở BẮC CẠN | LUẬT SƯ GIỎI Ở BẮC GIANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở BẠC LIÊU | LUẬT SƯ GIỎI Ở BẮC NINH | LUẬT SƯ GIỎI Ở BẾN TRE | LUẬT SƯ GIỎI Ở BÌNH ĐỊNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở BÌNH DƯƠNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở BÌNH PHƯỚC | LUẬT SƯ GIỎI Ở BÌNH THUẬN | LUẬT SƯ GIỎI Ở CÀ MAU | LUẬT SƯ GIỎI Ở CAO BẰNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐĂK LĂK | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐẮK NÔNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐIỆN BIÊN | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐỒNG NAI | LUẬT SƯ GIỎI Ở ĐỒNG THÁP | LUẬT SƯ GIỎI Ở GIA LAI | LUẬT SƯ GIỎI Ở HÀ GIANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở HÀ NAM | LUẬT SƯ GIỎI Ở HÀ TĨNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở HẢI DƯƠNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở HẢI PHÒNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở HÒA BÌNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở HƯNG YÊN | LUẬT SƯ GIỎI Ở KIÊN GIANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở KHÁNH HÒA | LUẬT SƯ GIỎI Ở KON TUM | LUẬT SƯ GIỎI Ở LAI CHÂU | LUẬT SƯ GIỎI Ở LÂM ĐỒNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở LẠNG SƠN | LUẬT SƯ GIỎI Ở LÀO CAI | LUẬT SƯ GIỎI Ở LONG AN | LUẬT SƯ GIỎI Ở NAM ĐỊNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở NGHỆ AN | LUẬT SƯ GIỎI Ở NINH BÌNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở NINH THUẬN | LUẬT SƯ GIỎI Ở PHÚ THỌ | LUẬT SƯ GIỎI Ở PHÚ YÊN | LUẬT SƯ GIỎI Ở QUẢNG BÌNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở QUẢNG NAM | LUẬT SƯ GIỎI Ở QUẢNG NGÃI | LUẬT SƯ GIỎI QUẢNG NINH | LUẬT SƯ GIỎI Ở QUẢNG TRỊ | LUẬT SƯ GIỎI Ở SÓC TRĂNG | LUẬT SƯ GIỎI Ở SƠN LA | LUẬT SƯ GIỎI Ở TÂY NINH | LUẬT SƯ GIỎI Ở THÁI BÌNH | LUẬT SƯ GIỎI Ở THÁI NGUYÊN | LUẬT SƯ GIỎI Ở THANH HÓA | LUẬT SƯ GIỎI Ở THỪA THIÊN HUẾ | LUẬT SƯ GIỎI Ở TIỀN GIANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở TRÀ VINH | LUẬT SƯ GIỎI Ở TUYÊN QUANG | LUẬT SƯ GIỎI Ở VĨNH LONG | LUẬT SƯ GIỎI Ở VĨNH PHÚC | LUẬT SƯ GIỎI Ở YÊN BÁI